Początki Polskiej Szkoły Przedmiótow Ojczystych

Pierwsze Lata po Wojnie

Po zakończeniu 2-giej wojny światowej w 1945 r., gdy część ziem wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej włączono w granice Związku Sowieckiego, a Polska stała się Polską Republiką Ludową rządzoną przez nasłanych z Moskwy komunistów, Polacy, którzy służyli i walczyli w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie zdali sobie sprawę, że drogę powrotu do Polski mają zamkniętą. Przybyłych do Wielkiej Brytanii Polaków początkowo umieszczano w obozach i były to oazy polskości, lecz potem, gdy zaczęto je likwidować, a ludzie musieli się z nich przenosić, zrozumieli, że żyjąc w rozproszeniu szybko się "rozpłyną" wśród ludności tubylczej i by temu zapobiec, by zachować swoją odrębność narodową i kulturalną, swoje zwyczaje i tradycje należy się zorganizować. To też zaczęły powstawać różne kluby, stowarzyszenia, parafie, szkoły i harcerstwo.

Początki Szkoły

Jeśli chodzi o początki powstania polskiej szkoły w Slough, nie można podać dokładnych danych z okresu pierwszych lat jej istnienia, bo zginęły dokumenty i odtworzone są one z pamięci pana D. Szwajkowskiego, skarbnika PMS i organizatora różnych inicjatyw związanych z istnieniem szkoły.

W Roku 1952 w obozie Great Bower Wood została zorganizowana Polska Macierz Szkolna. Organizatorem był pan S. Potocki. W tym czasie w Slough mieszkało zaledwie siedem, a może osiem rodzin polskich. Z początkiem roku szkolnego 1952 było zaledwie pięcioro dzieci polskich, które rozpoczynały rok szkolny w szkołach angielskich na tutejszym terenie. Dla dzieci z rodzin polskich powstała w soboty nauka języka polskiego. Nauka odbywała się w domach prywatnych (u pp. Lunaczyków i Tworków). Nauczał pan Kamiński i pan L. Staff. W roku 1953 zwróciliśmy się do śp. ks. K. Świętonia, aby uczył nasze dzieci religii w języku polskim. W tym czasie śp. ks. Święton uczył religii w szkole w Great Bower Wood i w obozie Iver, bo tam były zorganizowane szkoły sobotnie. Z powodu braku czasu w soboty śp. ks. Świętoń zaproponował, że będzie zabierał dzieci ze Slough do obozu w Iver, do tamtejszej szkoły, gdzie dzieci będą się uczyły języka polskiego, a także i religii. W roku 1954 na terenie Slough został zorganizowany Komitet Rodzicielski. Prezesem Komitetu został wybrany śp. R. Lunaczek, sekretarką pani Filistowicz, a skarbnikiem D. Szwajkowski. Po ustabilizowaniu się Komitetu Rodzicielskiego D. Szwajkowski załatwił z księdzem angielskim, patronem szkoły św. Antoniego przy Farnham Road, by nasze dzieci, w każdą sobotę, mogły się uczyć w wyżej wymienionej szkole. W tym czasie do szkoły uczęszczało już dziesięcioro dzieci. Uczyła pani Siemianowa i pan L. Staff.

Ks Karol Świętoń, pierwsy kierownik szkoły. Zdjęcie Srebny Jubileusz kapłaństwa 1957 r.

W następnych latach uczyła panna Maciejewska (obecnie Jarosz), pani Onyszko i jej córka L. Onyszko (obecnie Ziętara). W roku 1955, kiedy obóz w Great Bower Wood zaczął się likwidować, za zgodą Głównego Zarządu Polskiej Macierzy Szkolnej, której prezesem był pan Kański, koło PMS z Great Bower Wood zostało przeniesione do Slough. Pierwszym prezesem i opiekunem szkoły został śp. ks. Świętoń, a D. Szwajkowski zajmował się organizacją całości szkoły. Na ostatnim zebraniu Komitetu Rodzicielskiego śp. ks. Świętoń w dalszym ciągu został patronem szkoły, prezesem śp. Czabrowski, a skarbnikiem D. Szwajkowski i w dalszym ciągu zajmował się organizacją całej szkoły. Później prezesem był pan Maciejewski, a następną kadencję objął pan J. Szulc (był prezesem dobrych kilka lat). Nauczycielkami były panie: L. Szkoda, Irzyńska, I. Kwiatkowska, J. Łukasiewicz, K. Skoczek, H. Ostoja-Starzewska, K. Stevenson (żona Anglika) i D. Wojciechowicz.

1955 Polska Szkoła i Przedszkole w Bower Wood Camp.

Zuchy, Harcerstwo i Chór

W roku 1960 została zorganizowana gromada zuchów. Dhny L. Szkoda i K. Starczewska opiekowały się dziewczętami. Przyjeżdżający z Londynu dh Chudy chłopcami. Później zorganizowano drużyny harcerskie. Harcerkami w dalszym ciągu zajmowały się dhny L. Szkoda, K. Starczewska i Żbikowska, a harcerzami dh Chudy, a potem Kasprzyk.

Z inicjatywy śp. ks. Świętonia, PMS, przy pomocy J. Szulca i D. Szwajkowskiego został zorganizowany chór polski im. Stanisława Moniuszki. Dyrygentem był przyjeżdżający z Londynu Z. Gedel. Wszelkiego rodzaju koszty pokrywano z minimalnych opłat rodziców za nauczanie dzieci i z urządzanych przez PMS imprez dochodowych.

Co roku, przy pomocy finansowej Klubu Polskiego urządzano św. Mikołaja. Dwukrotnie u OO. Marianów w Fawley Court zorganizowano kolonie zuchowe. Organizowano również wyjazdy do teatru "Syrena" w Londynie na programy dziecinne. Później chórem zaopiekował się Klub Polski (obecnie Stowarzyszenie Polskie). Następnymi prezesami byli panowie W. Hardej i J. Kotawski. W roku 1966 PMS łącznie z SPK i Klubem Polskim, pod opieką śp. ks. Świętonia, zorganizowała wyjazd na uroczystości milenijne całej Polonii na White City do Londynu, a potem uroczystość lokalną.

Przed rezygnacją z mojej funkcji do szkoły sobotniej uczęszczało ponad 120 dzieci. W roku 1967 swoją funkcję przekazałem pani Gajdus łącznie ze wszystkimi książkami i protokółami z poprzedniej czynności Polskiej Macierzy Szkolnej.

Za zgodność według mojej pamięci, Daniel Szajkowski.

Akademia w szkole Św. Antoniego 11-8-1956. Gen. Bor-Komorowski i Prem. Dr. T. Bielecki.

Kierownik Szkoły Sobotniej w Iver, Pan Bukier, 1953 r.